Jun
28
Bezpośrednie stosowanie konstytucji
Filed Under Prawo finansowe | Comments Off
Zwykle jest tak, że jeden przepis konstytucyjny czy jeden przepis ustawy zawiera kilka norm, bo tam jest kilka zachowań unormowanych.
Art.217 i jego znaczenie przy ustalaniu przepisów podatkowych. Informuje on o trzech różnych rzeczach: a) nakładaniu podatków i innych danin publicznych; b) o określeniu podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych; c) o zasadach przyznawania ulg i umorzeń oraz o zasadach określania podmiotów zwolnionych z podatku.
Na ile ten przepis podlega bezpośredniemu stosowaniu jako norma zastępująca ustawę, a na ile bezpośredniemu stosowaniu jako generalna dyrektywa interpretacyjna.
Przecież powiedzieliśmy, że bezpośrednie stosowanie konstytucji to nie tylko zastępowanie ustawy przez konstytucje, wprost przeciwnie. Takie sytuacje są niesłychanie rzadkie (bo wtedy po co k.k., ordynacja – umieśćmy wszystko w konstytucji). Konstytucja jako zbiór generalnych dyrektyw interpretacyjnych też jest bezpośrednim stosowaniem, bo jeżeli mamy wątpliwości no to ustalamy znaczenie przepisu odwołując się od zasad i wartości konstytucyjnych i nimi się kierujemy.
Ten obowiązek spoczywa na każdym organie, na każdym sądzie, bo skoro konstytucja jest najważniejszym prawem, to znaczy, że wchodzi automatycznie do porządku prawnego. A więc nie tylko tak prostacko, że konstytucję sobie zastąpimy ustawą, bo to nieprawda. Wprost przeciwnie, tylko tak, że nie mówimy, że w razie wątpliwości na korzyść podatnika (tak jakby był oskarżonym) czy też w razie wątpliwości na korzyść fiskusa.
Jeśli ustalamy znaczenie to najpierw ustalamy znaczenie językowe, a potem systemowe, ale systemowe to nie tylko w stosunku do innych ustaw czy w ramach tej ustawy, ale w porządku prawnym, a więc zgodnie z konstytucją.
Nakładanie podatków i ciężarów jest, następuje w drodze ustawy. Czy tutaj możemy mówić o jakiejś sprzeczności symetrycznej? Chyba nie. Chodzi tylko o formalną rangę ustawową, chodzi o pojęcie nakładania ciężarów publicznych o których mowa w art.84 konstytucji i możemy powiedzieć, że w tej części art.217 jest tylko generalną dyrektywą ta część pierwsza, mówi, że w zbiegu z art.84 nakładać można na kogoś ciężar, ale zarazem „nakładać” tzn. że istnieje podmiot, który jest zdolny do udźwignięcia tego ciężaru. A więc nakładać można w stosunku do tzw. zdolności podatkowej. A czy kierowanie się oceną owej zdolności można wprost wyprowadzić z konstytucji? Nie. Tylko z ustawy kierując się, np. jeszcze innymi wartościami konstytucyjnymi o których będziemy mówili, ale te kwestie mógłby rozstrzygnąć tylko TK. Nie może organ bądź sąd ściągać podatków, uważając, że nałożony ciężar nie jest adekwatny do zdolności jego udźwignięcia przez podatników.
Comments
You must be logged in to post a comment.